Copyright 2018 - Custom text here

Lekcja 1

Temat: Lekcja organizacyjna.

Historia est vitae magistra.

VIvere est militare.

Per apera ad astra.


Lekcja 2

Temat: Wiedza o Polsce.

Terytorium to 312 tyś km2, bogactwa: węgiel kamienny i brunatny, miedź, gaz ziemny, łupki (?).

Mieszkańcy – ok. 38 mln  (problemy bardzo wysoka emigracji prawie 3 mln w ostatnich kilkunastu latach), bardzo niski przyrost naturalny (1,36).

Mniejszości narodowe : Ukraińcy (1,5 mln) Niemcy (150 tyś), Białorusini, Romowie i in.

Polonia: USA (10 mln), Brazylia (2 mln) Francja, Kanada, UK i Niemcy po ok. milionie.

Symbole: flaga, godło, hymn „Mazurek Dąbrowskiego” Józefa Wybickiego (należy znać cały).

Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych, kadencja 5 lat, maks. dwie kadencje, pracuje w Pałacu Prezydenckim przy ul. Krakowskie Przedmieście w Warszawie, a mieszka w Belwederze. Prezydenci III RP: Wojciech Jaruzelski, Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski, Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski, Andrzej Duda.

Kompetencje: inicjatywa ustawodawcza i prawo weta, reprezentowanie kraju i Zwierzchnik Sił Zbrojnych, zaprzysięganie sędziów i prawo łaski.

Parlament, czyli Sejm i Senat jest wybierany w wyborach powszechnych, kadencja trwał 4 lata, znajduje się przy ul. Wiejskiej. Składa się z izby wyższej i niższej - Senat liczy 100 senatorów, a w Sejmie zasiada 460 posłów, zebrani wspólnie tworzą tzw. Zgromadzenie Narodowe (odbiera przysięgi i słucha orędzi kolejnych prezydentów).

W latach 2007-2015 rządziła koalicja PO-PSL. Od 2015 roku trwa VIII kadencja Sejmu, której większość ma PiS, a opozycję parlamentarną stanowią: PO, Kukiz’15, Nowoczesna, PSL. Opozycja pozaparlamentarna to partie, które nie przekroczyły progu wyborczego (5% dla partii i 8% dla koalicji): SLD, Wolność, Razem.

Kompetencje: tworzenie i zmienianie prawa (tryb ustawodawczy), powoływanie i odwoływanie rządu (wotum zaufania i konstruktywne wotum nieufności), kontrolowanie i odwoływanie ministrów (interpelacje poselskie, wotum nieufności), uchwalanie budżetu.

Rada Ministrów, czyli rząd składa się z kilkunastu ministrów na czele z Prezesem Rady Ministrów, czyli premierem – obecnie Mateusz Morawiecki (w VI i VII kadencji byli Donald Tusk i Ewa Kopacz z PO).

Kompetencje: podejmowanie licznych decyzji w sprawach krajowych i zagranicznych.

Niektóre ministerstwa: MSWiA, MON, MSZ, MEN, MS, MZ, MF.

Sądy w Polsce są niezawisłe (żaden sędzia nikomu nie podlega i nikt nie może go zwolnić) i apolityczne (sędziowie nie uczestniczą w polityce). Sądy dzielą się na: powszechne (rejonowe->okręgowe->apelacyjne->Sąd Najwyższy), wojskowe (garnizonowe->okręgowe->Sąd Najwyższy), administracyjne (16 Wojewódzkich SA i jeden Naczelny SA) oraz Trybunał Konstytucyjny i Stanu.

Wojsko Polskie liczy ok. 120 tyś. żołnierzy w pięciu rodzajach sił zbrojnych: siły lądowe, powietrzne, morskie, specjalne oraz Wojska Obrony Terytorialnej.

Finanse w roku 2018: budżet to ponad 380 mld zł, a deficyt ponad 30 mld zł; dług publiczny to ok. 1 bln zł; mediana (prawdziwa średnia płaca) to ok. 2500 zł.; płaca minimalna to ok. 1500 zł.

Największe spółki państwowe: Orlen (paliwo), PGE (elektryczność), PKO BP (bank), KGHM (miedź), PGNiG (gaz).

Samorządy podzielone są na 16 województw, 380 powiatów, i ok. 2500 gmin, kadencja trwa 5 lat.

 

PAKIET PODSTAWOWY